-Janaka Inimankada-
1904 දී ඩබ්ලින් නුවරදී ජේම්ස් ජොයිස්ට නෝරා බාර්නකල් මුණගැසෙන විට, ඔහු දුර්වල සෞඛ්ය තත්ත්වයකින් සහ අවිනිශ්චිත අනාගතයකින් යුත්, එහෙත් සිය කලාත්මක දැක්ම සම්බන්ධයෙන් කිසිදු සම්මුතියකට එළඹීමට අකමැති වූ අප්රකට ලේඛකයෙකි.
නෝරා යනු ගැල්වේ (Galway) ප්රදේශයෙන් පැමිණි, ප්රායෝගික, සෘජු මෙන්ම සාහිත්යමය පෙනී සිටීම්වලින් කිසිසේත් මවිතයට පත් නොවූ තරුණියකි.
ඔවුන්ගේ එම හමුවීම නූතන සාහිත්යයේ ගමන් මග වෙනස් කිරීමට සමත් විය.
ඔවුන් දෙදෙනා ප්රථම වරට එක්ව ඇවිද ගිය 1904 ජූනි 16 වන දින, පසුව ජොයිස් විසින් සිය 'යුලිසිස්' (Ulysses) නවකතාව සඳහා යොදාගත් දිනය ලෙස ලොව පුරා අමරණීය විය. එය අද 'බ්ලූම්ස්ඩේ' (Bloomsday) ලෙස හැඳින්වේ. එහෙත් එම අවස්ථාවේදී, එම දිනය මෙතරම් සංස්කෘතික වටිනාකමක් ගනු ඇතැයි ජොයිස් හෝ නෝරා සිහිනයකින්වත් නොසිතන්නට ඇත.
ඔවුන්ගේ හමුවීමෙන් කෙටි කලකට පසු ජොයිස් අයර්ලන්තයෙන් බැහැරව යාමට තීරණය කළේය. දේශපාලනික, ආගමික සහ සංස්කෘතික අකර්මන්යතාවයක් ලෙස ඔහු දුටු දෙයින් මිදීම සඳහා ඔහු පිටුවහල් ජීවිතයක් තෝරා ගත්තේය. නෝරා ද ඔහු අනුව ගියාය. ඔවුන් දෙදෙනා යුරෝපය බලා පිටත්ව ගිය අතර, එතැන් සිට අස්ථාවරත්වය, දරිද්රතාවය සහ වෙහෙසකර කලාත්මක කැපවීම්වලින් පිරුණු ජීවිතයක් ආරම්භ විය.
ජේම්ස් ජොයිස් හා නෝරා බාර්නකල්ගේ ඡායාරූපයක් (1925)
ඔවුන් ට්රයිස්ටේ (Trieste), සූරිච් (Zurich) සහ පැරිස් නගරවල ඉතා පටු නිවාසවල සහ තාවකාලික නවාතැන්වල ජීවත් වූහ. ජීවත් වීම සඳහා ජොයිස් ඉංග්රීසි භාෂාව ඉගැන්වීය. නිවසේ කටයුතු පාලනය කරමින්, දරුවන් දෙදෙනා ඇති දැඩි කරමින්, නිතර කාංසාවෙන්, අසනීපවලින් සහ ස්වයං-සැකයෙන් පීඩා විඳි ජොයිස්ට අවශ්ය මානසික ශක්තිය සැපයූවේ නෝරා විසිනි.
ජොයිස්ගේ සාහිත්ය ජීවිතය එම වසරවලදී අතිශය දුෂ්කර විය. ඔහුගේ 'ඩබ්ලිනර්ස්' (Dubliners) කෘතිය ප්රකාශයට පත් කිරීම වාර ගණනාවක් ප්රමාද විය. 20 වන සියවසේ වඩාත්ම බලපෑම් සහගත නවකතාවක් ලෙස සැලකෙන 'යුලිසිස්' ලියවුණේ දැඩි මූල්ය දුෂ්කරතා, පෙනීම අහිමි වී යාමේ තර්ජනය සහ නිතර පදිංචිය වෙනස් කිරීම් මධ්යයේය. එකල්හී නෝරා ඔහුගේ සංස්කාරකවරිය හෝ බුද්ධිමය සහකාරිය නොවූවත්, ඇය ඔහුගේ ස්ථාවර ශක්තිය සහ එකම ප්රේක්ෂිකාව වූවාය.
ජේම්ස් ජොයිස් හා නෝරා බාර්නකල්ගේ ඡායාරූපයක් (1930)
ඔවුන්ගේ සබඳතාවය සාම්ප්රදායික අපේක්ෂාවන් අභියෝගයට ලක් කළේය. දශක තුනක පමණ කාලයක් එක්ව දිවි ගෙවූවද, ඔවුන් විවාහ වූයේ 1931 දීය. ජොයිස්ගේ සාහිත්යමය සිද්ධාන්ත පිළිබඳව නෝරාට එතරම් උනන්දුවක් නොතිබුණද, ඇය එම නිර්මාණ පිටුපස සිටි මිනිසාට දැඩි ලෙස පක්ෂපාතී වූවාය. ජොයිස් ද විචාරකයින්ගේ හෝ සෙසු ලේඛකයින්ගේ අදහස්වලට වඩා නෝරාගේ සහජ තීරණ කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීය.
ඔවුන් අතර හුවමාරු වූ ලිපි මගින් ඉතා සමීප මෙන්ම විටෙක සංකීර්ණ වූ සබඳතාවයක් අනාවරණය වේ. ජොයිස්ගේ ලිපි එම යුගයට සාපේක්ෂව ඉතා විවෘත සහ හැඟීම්බර වූ අතර, නෝරාගේ පිළිතුරු ඉතා ප්රායෝගික, හාස්යජනක සහ සරල ඒවා විය. ජොයිස්ගේ බුද්ධිමය ගැඹුර සහ නෝරාගේ සරල යථාර්ථවාදය අතර වූ එම පරස්පර විරෝධී සමබරතාවය ජොයිස්ගේ නිර්මාණ ජීවිතය ඉදිරියට ගෙන යාමට උපකාරී විය.
1941 දී ජොයිස් මියගිය පසු, නෝරා තවත් දශකයක් ජීවත් වූවාය. ඇය කිසිදු ප්රසිද්ධියක් අපේක්ෂා නොකර ඔහුගේ උරුමය ආරක්ෂා කළාය. ජොයිස්ව හුදු පුරාවෘත්තයක් ලෙස අර්ථකථනය කිරීමට ඇය විරුද්ධ වූ අතර, ඔහු එම නිර්මාණ බිහි කිරීමට ගෙවූ මානුෂීය වන්දිය පිළිබඳව ඇය නිතර අවධාරණය කළාය.
අද වන විට ජොයිස්ගේ නිර්මාණ ලොව පුරා හදාරනු ලබන අතර ගෞරවයට ද පාත්ර වේ. එහෙත් එම අතිවිශිෂ්ට භාෂාමය පරීක්ෂණ සහ ව්යුහයන් පිටුපස ඇත්තේ පිටුවහල් ජීවිතයක්, ඉවසීමක් සහ නොසැලෙන සහකාරිත්වයක් පිළිබඳ කතාවකි.
නෝරා බාර්නකල් 'යුලිසිස්' ලියුවේ නැත;
නමුත් ඇය නොසිටින්නට, එම කෘතිය කිසිදා ලියවෙනු ඇතැයි සිතීම පවා අපහසුය.
සටහන - ජනක ඉණිමංකඩ
Classic Literature පිටුවෙහි පළ වූ රචනයක් ඇසුරිණි.
(මෙම සටහන 'Janaka Inimankada' ෆේස්බුක් පිටුව ඇසුරින් උපුටා ගන්නා ලදී)
