-Rashmika Mandawala-
ඔහු ආදරය දුරස්ථව තැබූ මිනිසෙක්. ඇය අනාරාධිතවම ඔහුගේ ජීවිතයට පැමිණියා. ඒ වගේම ඇය ඔහුට ආදරය කියාදුන්නා. අමරණීය ආදරයක්. හැබැයි ඇයට වැඩි ආයුෂ තිබුණෙ නැහැ. Chronicles of Nania වගේ ෆැන්ටසි නවකතා ලියපු ඔහු ඇගේ මරණයෙන් පස්සේ ශෝකය ගැන බලවත්ම පොතක් ලිව්වා. A Grief Observed තමයි ඒ පොත.
ඔහුට ඇයව මුණගැසුණේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් හී සාමාන්ය දහවලකදී. අඩුතරමින් එය ඔහුට සාමාන්ය එකක්. ඔහු දෛනික චර්යාවන්ට හුරු වූ මිනිහෙක්. දේශන පැවැත්වීම, දුම් පයිප්පය ඉරීම, අත්පිටපත්වල වැඩ කිරීම, ඉඳහිට ඇඩිසන් කැලයේ ඇවිදීම ඒ අතරට අයත් වුණා. ඔහු මිනිසුන්ට වඩා අදහස්වලට, වාද විවාද වලට වඩා හැඟීම්වලට එමෙන්ම තර්කවලට සහ අවුල්සහගත තත්වයන්ට වඩා ඔහුගේ අධ්යන කාමරයේ ඇති නිස්කලංක, පෙරවැකි කිව හැකි පිළිවෙලට කැමති වුණා.
ඇය අවුල් සහගත තැනැත්තියක්.
දැනටමත් බොහෝ දේවල් විඳ දරාගත් කෙනෙකුගේ ශක්තියෙන් ඇය කාමරයට ඇතුළු වුණා. හිටපු අදේවාදිනියක්. කිවිඳියක්. දැඩි කැපවීමක් තිබුණු තැනැත්තියක්. මවක්. ඇයට පෙර ඇගේ හඬ මතු විය. ඊළඟට ඇගේ ඇස්, දීප්තිමත්, තියුණු, චංචල දෑස් මතු වුණා. ඇය කතාකරන්න අවසර ඉල්ලුවේ නැහැ. සංවාදයට ආරාධනා ලැබෙනතුරු ඇය බලාගෙන හිටියෙ නැහැ. ඇය කෙළින්ම සංවාදයට එකතු වුණා.
යම් දෙයක් වෙනස්වන බව ඒ මහලු තනිකඩයාට දැනුණා.
පළමුව ඔහු ඇයට සැලකුවේ වෙනත් ඕනෑම සංවාදකාරියකට සලකන ආකාරයට. ඊළඟට මිතුරියකට සලකන විදියට. ඉන් පසුව ඔහුගේ ලෝකයට අනුව කලාතුරකින් හමුවූ බුද්ධිමය සමානයෙකු ලෙස. ඒත් ඔවුන්ගේ සංවාදය වෙනත් දෙයකට වර්ධනය වුණා. ඔහු බොහෝ කාලයකට පෙර ‘අනවශ්ය’ යන ලේබලය යටතේ අගුළු දමා තිබූ දෙයක් බවට හැරුණා.
තමන් මහලු වැඩි බව ඔහු තමන්ටම කියාගත්තා.
මෝඩයෙක් වෙන්න එපා යැයි ඇය ඔහුට කිව්වා.
ඔවුන් අතරේ හමුවීම්, ලිපි, අදහස් බෙදාහදාගැනීම පමණක් ප්රමාණවත් බව ඔහු කිව්වා.
ඔහු මුසා පවසන බව ඇය කිව්වා.
ඇය රෝගතුර වෙද්දිත්, අඳුරු තැන නොතිබිය යුතු තැන්වල අඳුරු තැන් තිබෙන බව දොස්තරවරු කියද්දිත් තවමත් ඔහු ගිලෙන මිනිසෙක් ලී කොටයක එල්ලී සිටින්නා සේ දුරස්ථ බවේ එල්ලී හිටියා. දුරස්ථ බවේ ආරක්ෂාව යටතේ ඔහු සිය මුළු මහත් ජීවිතයම ගොඩනගා තිබුණා. සෙනෙහස. ඔව් සැබවින්ම මිත්රත්වය. එහෙත් ප්රේමය යනු ඔහු හැමවිටම තරණය කිරීම ප්රතික්ෂේප කළ ඉදිරි සීමාවක් වුණා.
කිසිම මනුස්සයෙක් කවදා හෝ අසන්නට අකමැතිම වචන හෙදියක් ඔහුට පවසන දවස ආවා.
නිහඬ රෝහල් කාමරයේදී ඔහුගේ සියලුම ප්රවේසම්සහගත දාර්ශනික කල්පනාවන් භීතිය විසින් ඉවත් කළා. ඇය මතකයේ පමණක් සිටින ලෝකයක් ඔහුට උවමනා නැති බව ඔහු වටහා ගත්තා. ඉතින් ඔහු කිසිදාක නොකළ නොසැලකිලිමත්ම වැඩේ කළා.
ඔහු ඇයව විවාහ කරගත්තා.
සුව පහසුව සඳහා නොවේ. අනුකම්පාව නිසා නොවේ. ඒත් දශක ගණනාවකට පස්සේ පළමු වතාවට ඔහුට මනසින් නොව හදවතින් යමක් අවශ්ය වූ නිසා.
කෙටි කාලයකට ඔවුන්ට දැල්වෙන සතුටක් ලැබුණා. එනම් එකට ඇවිදීම්, විහිළු තහළු කිරීම්, ලිපි, දරුණු විවාද, නිස්කලංක සැඳෑවන්.
හරියට ඔහු ජීවිත කාලය පුරාම විශ්ලේෂණය කළ මුත් කිසිදාක ස්පර්ශ නොකළ ආදරයේ අංශු මාත්රයක් ඔහුට ලබාදෙන්න විශ්වය තීරණය කළා වගේ.
රෝගාබාධය නැවත පැමිණියා.
ඇය සිය අවසන් වදන් මුමුණන විට ඔහු ඇගේ අත අල්ලගෙන හිටියා. තමන්ගේ ඇතුළත යම් දෙයක්, ඔහු ඉතා පරිස්සමින් ගොඩනැගූ සහ වසර ගණනාවක් පරිස්සමින් ආරක්ෂ කළ යම් දෙයක් බිඳී වැටෙන බව ඔහුට දැනුණා. වේදනාව කෙතරම් දරුණු වීද යත් එය ඔහුව විනාශ කරන බවට තර්ජනය කළා.
ඒත් ඔහුව බිඳදමනවා වෙනුවට එය ඔහුව නිරාවරණය කළා.
තමන් තුළ වූ භක්තියෙන් ලියමින් සිටි ඔහු දැන් සැකය සමඟින් පොර බදමින් හිටියා. දුක් වේදනා ගැන චතුර ලෙස කතා කරමින් සිටි මිනිසාට දැන් වේදනාව ඔහුව ගිලදමමින් සිටින බව පෙනුණා. ඔහු ලිව්වේ දාර්ශනිකයෙකු ලෙස නොව, විද්වතෙකු ලෙස නොව, ලෝකය අගය කළ බුද්ධිමතෙකු ලෙස නොව අවසානයේදී ආදරය හඳුනාගෙන එය අහිමි වූ මිනිසෙකු විදියට.
එයින් පසුව ඔහු ලියූ පොත අමු, ආවරණ රහිත, වේදනාව දැනෙන තරමට අවංක වුණා. ශෝකය අතරින් ගමන් කරන අළු අතර දෙවියන් සොයන මිනිහෙක්.
අපට ඒවා තේරුම්ගත හැක්කේ අවසානයේදී පමණයි.
මේ විශිෂ්ට ඔක්ස්ෆර්ඩ් බුද්ධිමතා සී.එස්. ලුවිස්.
ඔහුගේ සන්සුන්බව සුනු විසුනු කළ සහ ඔහුගේ හදවත අවදි කළ කාන්තාව ජෝයි ඩේවිඩ්මන්.
ඇගේ මරණය මෙතෙක් ශෝකය සඳහා වන ප්රබලම සුවපත් කිරීම
තවද, ඇගේ මරණය, ශෝකය පිළිබඳ මෙතෙක් ලියා ඇති වඩාත්ම බලගතු ධ්යානයන්ගෙන් එකක් හැඩගැස්වූ ගින්න බවට පත් වුණා.
A Grief Observed ඒ පොතේ නමයි.

සටහන - රශ්මික මණ්ඩාවල
(මෙම සටහන "Rashmika Mandawala" ෆේස්බුක් පිටුව ඇසුරින් උපුටා ගන්නා ලදී.)












